Τι εννοούμε με τον όρο «Ανδρική Ψυχολογία»;
Η Ανδρική Ψυχολογία είναι ένας σύγχρονος κλάδος της ψυχολογίας που αναγνωρίζει κάτι πολύ βασικό: το βιολογικό μας φύλο επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, που νιώθουμε και που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής.
Η Ανδρική Ψυχολογία είναι ένας σύγχρονος, επιστημονικός κλάδος της ψυχολογίας που εστιάζει αποκλειστικά στις μοναδικές ανάγκες, τις εμπειρίες και την ψυχική υγεία των ανδρών και των αγοριών.
Για πολλά χρόνια, η κλασική ψυχολογία είτε αντιμετώπιζε τους άνδρες και τις γυναίκες σαν να είναι ακριβώς ίδιοι, είτε προσέγγιζε τον άνδρα μέσα από ένα μάλλον αρνητικό και επικριτικό πρίσμα (χρησιμοποιώντας όρους όπως «τοξική αρρενωπότητα»). Ο κλαδος της Ανδρικής Ψυχολογίας έρχεται να φέρει μια ισορροπημένη, ρεαλιστική και επιστημονική εναλλακτική.
Για να καταλάβουμε πώς σκέφτεται, πώς νιώθει και πώς λειτουργεί ένας άνδρας, θα πρέπει να αντιληφθούμε την ανδρική συμπεριφορά ως το αποτέλεσμα μιας δυναμικής αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε δύο βασικές δυνάμεις:
- Βιολογία και εξέλιξη (Φύση): Αναγνωρίζουμε ότι ο ανδρικός εγκέφαλος, οι ορμόνες και οι συμπεριφορές έχουν διαμορφωθεί από την εξελικτική μας πορεία. Χαρακτηριστικά όπως η τάση για ανάληψη ρίσκου, η ανάγκη για προστασία των αγαπημένων προσώπων και η πρακτική επίλυση προβλημάτων δεν είναι απλές «κοινωνικές συνήθειες», αλλά έχουν βαθιές βιολογικές ρίζες.
- Κοινωνία και πολιτισμός (Ανατροφή): Κατανοούμε τις προσδοκίες, τους ρόλους, τις αξίες (όπως η ειλικρίνεια και η αξιοπιστία) αλλά και τις πιέσεις που ασκεί η κοινωνία στους άνδρες σήμερα.
Τι μελετάμε;
Οι άνδρες δεν είναι αναίσθητοι, ούτε αποφεύγουν τα συναισθήματά τους. Ωστόσο, ο τρόπος που εκφράζουν τον πόνο, το άγχος και τις δυσκολίες τους διαφέρει σημαντικά. Στην Ανδρική Ψυχολογία μελετάμε και προσεγγίζουμε αυτές ακριβώς τις ιδιαιτερότητες:
Η «αόρατη» κατάθλιψη και το άγχος
Μηχανισμοί αντιμετώπισης
Τα θετικά στοιχεία της αρρενωπότητας
Οι μοναδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι άνδρες, όπως η αυξημένη πιθανότητα αυτοκτονικότητας λόγω υπαρξιακών κρίσεων, η χρήση συμπεριφορών διαφυγής (όπως ο τζόγος, το αλκοόλ, το gaming ή η πορνογραφία) ως μηχανισμοί αυτοθεραπείας και η πίεση του παραδοσιακού ρόλου του «παρόχου», συχνά παρερμηνεύονται από τα συμβατικά θεραπευτικά πλαίσια, τα οποία αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν αυτές τις ενέργειες ως μη λεκτικά σήματα κινδύνου, αντιμετωπίζοντάς τες επιδερμικά ως απλές εξαρτήσεις ή ηθικές αποτυχίες.
Ανδροκεντρική Ψυχοθεραπεία (Male-friendly therapy)
Η «φιλική προς τους άνδρες» θεραπευτική προσέγγιση αποτελεί έναν πρακτικό τρόπο συνεργασίας, σχεδιασμένο πάνω στο επικοινωνιακό στιλ των ανδρών και στον τρόπο που φυσικά διαχειρίζονται το στρες:
Προσανατολισμός στη δράση και την επίλυση προβλημάτων
Ξεκινάμε με την δόμηση ξεκάθαρων, καθημερινών και πρακτικών στόχων. Χρησιμοποιώντας εργαλεία από τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) και τη Θεραπεία Συμπεριφοράς, επικεντρωνόμαστε στο «πώς θα διαχειριστούμε το πρόβλημα» στο εδώ και τώρα
Συνεργασία «Ώμο με Ώμο»
Η θεραπευτική σχέση δεν βασίζεται σε μια ψυχρή, ανακριτική ή κλινική διάταξη. Χτίζεται ως μια ισότιμη συμμαχία (coaching/mentoring), όπου θεραπευτής και θεραπευόμενος συνεργάζονται ενεργά για έναν κοινό σκοπό, μιλώντας ανοιχτά, ειλικρινά και πρακτικά.
Συναισθηματική επεξεργασία
Εστιάζουμε στην ψυχοεκπαίδευση γύρω από τα βασικά συναισθήματα. Μαθαίνουμε να τα αναγνωρίζουμε και να τα αποκωδικοποιούμε ως πολύτιμα, βιολογικά σήματα που στέλνει το σώμα μας για να μας προετοιμάσει για δράση. Ξεκινώντας από αυτή τη φυσιολογική βάση, ο άνδρας μπορεί να πλοηγηθεί με ασφάλεια και χωρίς πίεση στον συναισθηματικό του κόσμο.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Οι οδηγίες της British Psychological Society (BPS) στα Ελληνικά
Το έγγραφο «Ψυχολογικές παρεμβάσεις για την υποστήριξη των ανδρών» αποτελεί την επίσημη κατεύθυνση της British Psychological Society (BPS), της οποίας επιμελήθηκα την ελληνική έκδοση. Είναι ένας χρήσιμος οδηγός για όποιον θέλει να κατανοήσει πώς το φύλο επηρεάζει την ψυχική υγεία.