Όταν βλέπετε τον άνθρωπό σας να υποφέρει από έντονο άγχος και αμφιβολία, το πρώτο και πιο φυσικό σας ένστικτο είναι να τον βοηθήσετε. Θέλετε να τον καθησυχάσετε, να αναλάβετε κάποιες από τις δουλειές του ή να επιβεβαιώσετε ότι όλα θα πάνε καλά. Στις περισσότερες δυσκολίες της ζωής, αυτή είναι μια απόλυτα βοηθητική αντίδραση.
Στην Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΔΨ), ωστόσο, αυτά που θεωρούμε λογικά παύουν να ισχύουν. Είναι μια διαταραχή που παγιδεύει την καλή σας πρόθεση. Μετατρέπει την ανάγκη σας να φροντίσετε τον άνθρωπό σας στο κύριο καύσιμο που της επιτρέπει να διατηρείται ζωντανή και να γίνεται όλο και πιο απαιτητική.
Αν νιώθετε ότι η καθημερινότητά σας έχει αρχίσει να περιστρέφεται γύρω από τους φόβους και τους κανόνες ενός κοντινού σας ατόμου, το άρθρο αυτό θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι ακριβώς συμβαίνει και πώς μπορείτε να βοηθήσετε ουσιαστικά.
Τι είναι η «Οικογενειακή Προσαρμογή» (Family Accommodation);
Χωρίς να το καταλαβαίνετε, μπορεί να έχετε αρχίσει να συμμετέχετε στα τελετουργικά της διαταραχής. Μερικά συχνά παραδείγματα είναι:
Γιατί η βοήθειά σας (άθελά σας) κάνει τα πράγματα χειρότερα;
Όταν απαντάτε στο άγχος του δικού σας ανθρώπου καθησυχάζοντας τον ή όταν συμμετέχετε στους καταναγκασμούς του, του προσφέρετε μια άμεση, αλλά εντελώς προσωρινή ανακούφιση.
Το πρόβλημα είναι ότι, με αυτόν τον τρόπο, ο εγκέφαλος του δικού σας ανθρώπου παίρνει το εξής λανθασμένο μήνυμα: “Η απειλή ήταν πραγματική, το άγχος έπεσε μόνο επειδή ο δικός μου άνθρωπος με βοήθησε να κάνω το τελετουργικό”. Έτσι, ο κύκλος της ΙΔΨ δυναμώνει, η αμφιβολία επιστρέφει δριμύτερη την επόμενη μέρα και οι απαιτήσεις της διαταραχής γίνονται όλο και μεγαλύτερες.
Ουσιαστικά, γίνεστε ο “συνένοχος” της διαταραχής.
4 Πρακτικά Βήματα για να βοηθήσετε σωστά
Πώς μπορείτε λοιπόν να δείξετε την αγάπη σας, χωρίς να τρέφετε το «τέρας» της ΙΔΨ;
1. Διαχωρίστε τον άνθρωπό σας από τη διαταραχή Η ΙΔΨ προσπαθεί να μιλήσει με τη φωνή του δικού σας ανθρώπου. Όταν ο άνθρωπός σας σας ρωτάει για 10η φορά αν κλειδώσατε, δεν είναι ο ίδιος που αμφιβάλλει, είναι η διαταραχή. Μια πολύ βοηθητική τακτική είναι να “εξωτερικεύσετε” το πρόβλημα. Πείτε: “Βλέπω ότι η ΙΔΨ σε ταλαιπωρεί πολύ αυτή τη στιγμή”. Αυτό θυμίζει και στους δυο σας ποιος είναι ο πραγματικός εχθρός.
2. Σταματήστε την καθησύχαση – αλλά κάντε το με συμφωνία. Μην σταματήσετε απότομα ή τιμωρητικά να απαντάτε στις ερωτήσεις του. Συζητήστε το σε μια στιγμή που είναι ήρεμος. Πείτε του: “Σε αγαπάω πολύ για να συνεχίσω να ταΐζω την ΙΔΨ σου. Από εδώ και πέρα, έχουμε συμφωνήσει ότι δεν θα σου απαντάω όταν μου κάνεις ερωτήσεις που προέρχονται από τον καταναγκασμό σου”.
3. Επιβραβεύστε την προσπάθεια, όχι το “σωστό” αποτέλεσμα. Για ένα άτομο με ΙΨΔ, το να αντισταθεί σε έναν καταναγκασμό (π.χ. να μην πλύνει τα χέρια του ενώ νιώθει βρώμικος) μοιάζει με το να προσπαθεί να μην αναπνεύσει. Είναι εξαιρετικά δύσκολο. Επιβραβεύστε τον αγώνα του: “Ξέρω πόσο άγχος νιώθεις τώρα που δεν έλεγξες την πόρτα, και είμαι πολύ περήφανος/η για σένα που το αντέχεις”.
4. Αποσυρθείτε από τα τελετουργικά. Ξεκινήστε σταδιακά να θέτετε υγιή όρια στο σπίτι. Μπορείτε να αρνηθείτε να ακολουθήσετε τους “κανόνες” της διαταραχής (π.χ. πλύσιμο ρούχων με συγκεκριμένη σειρά). Στην αρχή αυτό θα προκαλέσει ένταση και στους δυο σας, αλλά είναι το απαραίτητο βήμα για να σπάσει η οικογενειακή προσαρμογή.
Ο δικός σας ρόλος δεν είναι ρόλος θεραπευτή
Όση αγάπη και υπομονή κι αν διαθέτετε, δεν μπορείτε να γίνετε ο θεραπευτής του δικού σας ανθρώπου, ούτε πρέπει να το προσπαθήσετε. Ο ρόλος σας είναι να είστε υποστηρικτικός συνοδοιπόρος.
Η αντιμετώπιση της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής απαιτεί εξειδικευμένη κλινική παρέμβαση μέσω της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας (CBT) και, πιο συγκεκριμένα, της Έκθεσης και Παρεμπόδισης Αντίδρασης (ERP). Μέσα από αυτή τη διαδικασία, το άτομο μαθαίνει να αντέχει την αβεβαιότητα και το άγχος, σπάζοντας σταδιακά τα δεσμά των καταναγκασμών.
Το μεγαλύτερο δώρο που μπορείτε να κάνετε στον σύντροφό σας είναι να τον ενθαρρύνετε να αναζητήσει εξειδικευμένη βοήθεια, διεκδικώντας ταυτόχρονα πίσω και τη δική σας ποιότητα ζωής.
Αν ο δικός σας άνθρωπος παλεύει με την Ιδεοψυχαναγκαστική, η αξιολόγηση και η καθοδήγηση από έναν εξειδικευμένο θεραπευτή είναι η ασφαλέστερη οδός. Κλείστε μια ενημερωτική συνεδρία για να σχεδιάσουμε τα επόμενα βήματα.
